نکاتی چند در سفر به صربستان با نوزاد یا کودک خردسال، صربستان،بلگراد و نوی ساد (2018)
همونطوری که بارها گفتیم برای همه دوستانی که بچه کوچیک دارن، برنامه ریزی برای سفر همیشه با نگرانی ها و قیدهای زیادی همراهه. از فاصله زمانی پرواز و تحمل بچه گرفته تا آب و هوا و ترس از بیماری و البته امکانات زیربنایی مناسب که بتونه گشت و گذار با کالسکه رو فراهم کنه!
با این مقدمه ما که در طی یکسال و نیم گذشته چندباری سفرهای راحتتر و یک هفته ای با تور اونم به کشورهای نزدیکتر مثل ترکیه و بلغارستان رو تجربه کرده بودیم حالا نوبت یه تجربه جدیدتر از جنس سفرهای برنامه ریزی شده طولانی مدت چند کشوری بود که قبلا بارها و بارها دونفره از اروپا و آمریکای لاتین گرفته تا شرق و جنوب آسیا تجربه اش کرده بودیم. با این تفاوت که حالا باید قدرت تحمل و محدودیت های یه کودک 20 ماهه رو هم برای یه سفر دوهفته ای در نظر می گرفتیم!
محدودیت و زمانبری گرفتن ویزاهای شینگن و از طرفی افزایش سرسام آور نرخ ارز منجر شد تا اینبار صربستان و چندتا شهر ترکیه رو به عنوان مقصد سفر درنظر بگیریم. به خصوص اینکه مثل خیلی از دوستان انتظار داشتیم که این شرایط عدم نیاز به ویزای صربستان خیلی دوام نداشته باشه که متاسفانه این پیش بینی در همین روزهای اول بازگشت از سفرمون تحقق پیدا کرد! با این حال امیدواریم بازم به زودی شرایطی فراهم بشه که همه دوستان امکان سفر با شرایط آسونتر به صربستان رو داشته باشند.
جدا از این ها، قیمت مناسب بلیت های ترکیبی رفت به بلگراد و برگشت از استانبول به تهران که حدود 2.3 میلیون تومان شد هم در مقایسه با قیمت تورهای 6 یا 7 میلیونی اونم برای سه شب سفر به بلگراد این انتخاب رو جذابتر می کرد.
از اونجا که در مورد ترکیه و به خصوص استانبول قبلا زیاد نوشتیم و اگه لازم باشه بعدا بازم خواهیم نوشت, در این پست فعلا فقط به صربستان خواهیم پرداخت و تلاش می کنیم این بار هم از چشم اندازی متفاوت در قالب تاکید بیشتر بر برخی نکات کاربردی سفر به بلگراد و نوی ساد با کالسکه و نوزاد و کودک موضوع رو شرح بدیم.
با همه این ها اگه خواستید تجربه ما رو تکرار کنید و تونستید بر سد ویزا فائق بیاید،حتما قبل از هر چیز حواستون به آب و هوا هم باشه چون در برخی ماهها شاید هوای بلگراد چندان مناسب نوزادان نباشه و برخی روزها سرد بشه!
کجا اقامت کنیم؟
بلگراد شهر چندان بزرگی نیست با این حال انتخاب محل اقامت اهمیت زیادی داره. اساسا شما دو انتخاب کلی دارید:
اولی اقامت در مرکز شهر و منطقه قدیمی بلگراد در محدوده محل تقاطع دو رودخونه دانوب و ساوا است که در اینصورت عملا دیگه همه جا رو پیاده می تونید طی کنید و از هزینه های حمل و نقل شهری و صرف زمان تا رسیدن به این منطقه راحت بشید و مهمتر اونکه این منطقه از درجه امنیت بالا در شب و روز برخورداره و خلاصه اینکه بهترین محل اقامت هست. تنها مساله اینجاست که در این منطقه هتل های خوب کم یا گرون هستند و بیشتر گردشگران با بودجه اقتصادی در آپارتمان های تمیز و تجهیز شده اقامت می کنند. مزیت دیگر این آپارتمان ها برای دوستانی که مشکل غذای کودک یا نوزادشون رو دارند اینکه اینجوری میشه یکسری غذاهای آماده و نیمه آماده و ... رو با خودشون از ایران ببرند یا همونجا بخرن و با کمک ماکروفر و گازی که این آپارتمان ها دارند حس بهتری رو تجربه کنند.
ماهم با انتخاب آپارتمان مناسب در مرکز توریستی شهر که نمره 10 رو از مسافرهای قبلی داشت و بهترین کامنت ها رو ثبت کرده بود تجربه بسیار عالی داشتیم. به خصوص اینکه برای رزرو نیازی به کردیت کارت نبود و پول رو نقدی به صاحبخونه که خانوم بسیار مهربونی بود پرداختیم. فقط حواستون باشه در زمان رزرو این نوع آپارتمان ها به این موضوع که آپارتمان در طبقه چندم هست و آیا آسانسور داره یا نه توجه کنید. چون خیلی هاشون در ساختمون های قدیمی قرار دارند و فقط همون واحد بازسازی شده است!
در بخش هایی از محدوده منطقه مرکزی توریستی بلگراد هم باید انتظار کمی شیب که در برخی کوچه ها تند هم میشه باشید. اما کفپوش پیاده رو ها و ورودی خیابان ها معمولا به نحوی طراحی شده که با مشکل کمتری کالسکه رو برونید!
دومین انتخاب که معمولا در یکسال اخیر توسط تورهای ایرانی هم دنبال می شده اقامت در مناطق دورتر از مرکز بلگراد در هتل هایی با کیفیت 3 یا 4 ستاره است. طبیعتا این هتل ها شاید ظاهر مناسبتری داشته باشند (که البته بعید می دونیم اتاقشون تمیزتر از آپارتمان های خوب مرکز شهر باشند!) اما برای گشت و گذار همیشه باید با اتوبوس و تراموا به مرکز شهر بیاین!
سیستم حمل و نقل عمومی
سیستم حمل و نقل عمومی داخل شهری و خارج شهری بلگراد بسیار خوب و کارامد هست. هرچند بجز مسیر فرودگاه اصلا نیاز نشد اتوبوس یا تراموای شهری سوارشیم اما مشخص بود که همه اتوبوس ها و ... برای حمل کالسکه و ... طراحی شدن و مهمتر از همه در اکثر ساعات روز خیلی شلوغ و غیرقابل تحمل نبودند! قیمت بلیت هم بطور معمول از 90 تا 150 دینار (هر یور معادل حدود 118 دینار) بود که می شد از راننده یا باجه های مربوطه خرید.
دوستی بنام آقای همایون سایت https://www.eway.rs/en/cities/beograd رو هم برای مسیریابی اتوبوس ها معرفی کردند و ما با اینکه نیازی نشد از اتوبوس برای داخل شهر بلگراد استفاده کنیم به نظر می یاد این سایت راهنمای خوبی برای پیدا کردن مسیر و شماره اتوبوس ها در بلگراد باشه!
از سوی دیگه تا دلتون بخواد تاکسی خالی در شهر تردد داره که قیمت اونا هم چندان زیاد نیست و اگه نخوان سرتون کلاه بزارن و باقی پولتون رو ندن ( که این مورد رو چندنفر از هموطن ها عنوان کردند) با حدود 400 تا 500 دینار (معادل 3 تا 4 یورو) انتخاب مناسبی شمرده میشه!
از فرودگاه تا مرکز شهر هم دو خط اتوبوس وجود داره:
اولی خط A1 MiniBus است که از روی پل رودخانه ساوا عبور کرده و از نزدیکی ایستگاه مرکزی قدیمی قطار در طی 30 دقیقه به میدون Slavija می رسه.
دومی خط اتوبوس PTC Belgrade 72 که به سمت Zeleni Venac می ره این خط در طبقه بالای فرودگاه قرار داره و حدود 45 دقیقه طول می کشه تا به مرکز شهر برسید.
در اتوبوس شهری هم فضای اختصاصی برای کالسکه و ویلچر طراحی شده و تنها نکته قابل ذکر، نیاز به کمی بلند کردن چرخ های جلوی کالسکه جهت ورود به اتوبوسه.
جالب اونکه برای کودکان و حتی ورود کالسکه هیچ هزینه یا شارژ بلیتی هم صورت نمی گیره و عملا برای بچه ها استفاده از این خدمات رایگانه!
برای حمل و نقل خارج شهری هم به خصوص شهر نوی ساد که ما تجربه اش کردیم دو انتخاب اتوبوس یا قطار وجود داره.
برای رفتن به نوی ساد با اتوبوس می تونین به ترمینال اتوبوس در مرکز منطقه قدیمی شهر که دقیقا کنار ایستگاه قدیمی قطار قرار گرفته مراجعه کنید. قیمت بلیت اتوبوس که به صورت مستقیم به نوی ساد بره (مدت سفر یکساعت و ربع) برای هر نفر 750 دینار بود (یک مسیره) و برای بار هم برای هر ساک یا کالسکه که در بخش بار اتوبوس بزارید 60 دینار اضافه می گرفتند!
البته می شد با اتوبوس های غیر مستقیم هم با هزینه کمتر اما مدت زمان طولانی تر این مسیر رو طی کرد.
با قطار هم که ایستگاه مرکزی Beograd Centar حدود هر دو ساعت یکبار به سمت نوی ساد می ره قیمت بلیت تک مسیره حدود 380 دیناره (حدود 3.2 یورو) که البته شاید بسته به ساعت و نوع قطار می تونه متفاوت باشه. و مسیر قطار هم بسیار زیبا و دیدنی است.
فقط حواستون باشه حتما هنگام خرید باقی پولی که از متصدی فروش می گیرید رو با قیمت روی بلیت چک کنید!
خوشبختانه با کالسکه و بدون نیاز به پرداخت اضافه می تونید وارد قطار بشید و برای کودک هم نیاز به خرید بلیت جداگانه نیست.
قطاری که ما سوار شدیم هم بسیار نو و مرتب و در همون استاندارد قطارهای سایر کشورهای اروپایی مثل سوئیس و ... بود. فقط مسیرشون طولانیتر و حدود 2 ساعت طول کشید تا از نوی ساد به بلگراد برگشتیم.
راستی حواستون باشه که ایستگاه Beograd هم با ایستگاه مرکزی Beograd Centar فرق می کنه و ایستگاه بلگراد سنتر که ظاهرش جدیدتره و متاسفانه ما نتونستیم آسانسور و پله برقی برای بالا رفتن از داخل ایستگاه پیدا کنیم! حدود نیم ساعتی پیاده تا مرکز قدیمی و توریستی شهر فاصله داره!
نکته مهم دیگه اینکه برخی دوستان گفتند که درصورت خرید بلیط به صورت رفت و برگشت هزینه ها می تونه کاهش پیدا کنه که البته ما امتحانش نکردیم!
غذا و خوراک
غذاهای صربستانی ها شباهت زیادی با سایر کشورهای منطقه بالکان و شاید تاحدودی ترکیه داره. با این حال جدا از نوعی کباب معروفشون که با نام چواپی شناخته میشه و یجورایی شبیه همون کباب کوبیده خودمونه و ما علی رغم ظاهر فریبنده اش و تعریف هایی که شنیده بودیم به جهت اونکه به صورت ترکیب گوشت گاو و گوشت خوک درست میشه نخوردیمش، در یکی دوبار تست غذاهای صربستانی سراغ Giros مرغ رفتیم که یجورایی شبیه فیله مرغ گریل شده بود و طعم خوبی داشت.
پیتزاهای صربستانی هم همه جا طرفداران زیادی داشت و عمدتا به صورت تکه ای و اسلایس ها در سایزهای مختلف با حدود قیمت 100 تا 200 دینار (حدود 1 تا 1.5 یورو) فروخته می شد. جالب اونکه مبنا قطر پیتزا بر حسب سانتیمتر بود! خوبی این نوع پیتزاها اینکه انواع مختلفی داره و از نگاه غذای حلال هم 3 نوع پیتزای پنیر، پیتزای سبزیجات و پیتزای تن ماهی اش وجود داره!
یه روز هم سراغ شیرینی فروشی های صربستانی رفتیم که برخی شون صبح ها با صف دور و دراز مشتریان مواجه بودند!
اما همون اول کار فروشنده با گفتن اینکه بسیاری از اون بورک ها و پیراشکی های خوش رنگ و لعابشون با روغن خوک درست شده یکم نا امیدمون کرد تا آخرش با وسواس زیاد چند مدل پنیریش که از روغن خوک خبری نبود رو با قیمت هر تکه حدود 60 تا 100 دینار (حدود 0.5 تا 0.8 یورو) سفارش دادیم و با اشتیاق فراوون خوردیم که البته خوشمزه بودند!
جدای این ها اگه قصد اقامت در آپارتمان رو دارید و اگه حس و حالش هم داشته باشین و قبلا یه پلوپز تک نفره تهیه کرده باشین و با خودتون ببرین می تونین اونجا با خرید سبزیجات تازه و ... برای نی نی تون سوپ طبخ کنید! و یا اینکه مثل ما غذاهای آماده وطنی مثل قرمه سبزی و قیمه و ... رو هم با چند دقیقه گرم کردن در داخل پلوپز میل کنید. همچنین المنت های آبجوش ساز هم در سفرهای خارجی و البته این سفر بسیار پرکاربرد هستند! هرچند آپارتمان ها اکثرا کتری برقی و چای ساز هم دارند.
در خیابون های پرطرفدار توریست ها هم تا دلتون بخواد غرفه های فروش چیپس و سیب زمینی های سرخ کرده با سس مخصوص و بستنی های رنگ و وارنگ پیدا می کنید.
انواع میوه های فصل هم که تا دلتون بخواد همه جا یافت میشه! هرچند در مقطع زمانی که ما اونجا بودیم این جهش نرخ برابری ارز یکم دست و دل آدم رو برای خرید می لرزوند!
برای آب هم گفته می شه که آب لوله کشی مناسب آشامیدن است و ما هم در همه اون روزها به این آب برای خوردن اعتماد کردیم و خدارو شکر مشکلی نداشتیم!
شهر بلگراد
بطورکلی شهر بلگراد شهر زیاد بزرگی نیست و جاذبه های زیادی هم نداره! با این حال مهمترین جاذبه های گردشگری شهر رو می تونید در همون منطقه مرکزی پیدا کنید.
مهمترین جاذبه های گردشگری شهر در منطقه ای که از حوالی میدون Slavija و کلیسای سنت ساوا که بزرگترین کلیسای ارتودوکس منطقه بالکان هست شروع میشه و با حرکت به سمت رودخانه دانوب تا میدون جمهوری، خیابون کنز میهایلوا و درنهایت به قلعه کالمگدان در محل تلاقی رودخانه های دانوب و ساوا می رسه!
کمی پایینتر از میدون Slavija (به سمت جنوب شرقی) کلیسای سنت ساوا قرار داره که نقش و نگار زیبای شبستان زیرزمینش فوق العاده است!
ظاهرا حدود 500 سال قبل که عثمانی ها بلگراد رو فتح کردند با به آتش کشیدن تابوت سنت ساوا مردم این شهر رو تحقیر کردند و بعد از اون بود که پس از شکست عثمانی ها در محل آتش زدن تابوت این کلیسا با نام سنت ساوا ایجاد شده و حالا دیگه رود دوم زیبای شهر بلگراد نیز با همین نام ساوا شناخته میشه!
از اون به بعد در طول مسیر اگه از سمت میدون Slavija به سمت خیابون Begradska حرکت کنید در همون حوالی (حدود 300 متری) سمت راستتون موزه تسلا قرار داره.
و بعد اگه مسیر رو به سمت شمال غربی ادامه بدید و از داخل پارک Tasmajdan بگذرید به کلیسای سنت مارک می رسید.
و در ادامه نیز کمی آنطرفتر پارلمان بلگراد تقریبا در امتداد هم قرار داره.
با ادامه دادن مسیر به سمت شمال غربی به میدون جمهوری خواهید رسید. در میدون جمهوری هم موزه ملی صربستان هم که یکشنبه ها رایگانه با کلی آثار زیبا و دیدنی از چندهزارسال قبل تاحالا قرار گرفته و خبر خوب اینکه با آسانسور مدرن این موزه میشه به راحتی هر سه طبقه موزه رو با خیال راحت بازدید کرد.
با گذر از موزه ملی و میدون جمهوری حالا دیگه از همونجا می تونید وارد خیابون توریستی جذاب کنز میهایلوا که در واقع اصلی ترین خیابون واکینگ استریت شهر بلگراده بشید.
از همون دست خیابون های آشنای پر شور و جذاب برای گردشگران.
در انتهای این خیابون هم به پارک دیدنی و محوطه قلعه کالمگدان می شیدکه محیطی بسیار دلچسب و دیدنی داره.
خوشبختانه تمام مسیر حتی تا بالای قلعه کالمگدان از طراحی و کفپوش مناسب برای حرکت کالسکه برخورداره و درنتیجه جز برخی جاها که کمی شیب دارند مشکل خاصی برای حمل کاسکه وجود نداره.
تنهاجایی که با کالسکه به مشکل خوردیم سنگ فرش های نامناسب خیابان اسکادارلیا در نزدیکی همون میدون جمهوری بود که اساسا یه خیابون پر از کافه و رستوران برای گشت های شبانه است و ما هم به دلیل دشواری حرکت چرخ های کالسکه در این مسیر پس از چند دقیقه ترجیح دادیم از اونجا خارج بشیم!
از جاذبه های دیگه شهر بلگراد میشه به چشم اندازهای رویایی محل تلاقی رودهای دانوب و ساوا در بالای قلعه کالمگدان اشاره کرد که از هر زوایه می تونه بسیار دیدنی باشه.
همچنین پارک و مسیر گذر ساحلی اطراف رودخونه ساوا که علاوه بر مسیر دوچرخه سواری برای پیاده روی هم بنحو مناسبی طراحی شده از بهترین مکان هایی است که میشه در اون به گشت و گذار پرداخت. به خصوص اینکه از پل اول (با نام برانکوف) آسانسور برای انتقال دوچرخه و کالسکه بچه به پایین طراحی شده و لازم نیست برای رسیدن به این مکان زیبا از پله های زیاد مسیر بالا و پایین رفت!
بد نیست اینم بگیم عصر روزهای تعطیل آخر هفته (یکشنبه ها) معمولا در کنار پارک ساحلی رود ساوا برنامه های جذابی برای بچه ها برگزار میشه که می تونه براشون جالب باشه.
اطراف رودخونه ساوا و به خصوص چشم انداز زیبای غروب آفتاب در کنار جنب و جوش مردم محلی که برای قدم زدن و ورزش به این محل اومدن و البته گردشگران خارجی حس و حال زیبایی داره!
این نکته رو هم بد نیست اشاره کنیم که تا قبل از رفتن به بلگراد از تعداد زیاد سگ های مردم بلگراد در سفرنامه های هموطنان عزیز خیلی شنیده بودیم! اما راستش حداقل اون چند روزی که ما اونجا بود، تعداد سگ های این شهر که تازه اونم بیش از 95 درصد با قلاده در کنار صاحبشون بودند کمتر از بسیاری از کشورهای دیگه اروپایی که دیدیم به چشم اومد و نکته جالبتر اینکه بیشتر اون مردم هم سگ هایی از نژاد فانتزی و موفرفری زیبا در سایزهای کوچک و متوسط داشتند!
از جاذبه های اصلی دیگه شهر بلگراد میشه به منطقه Zemun اشاره کرد که البته از مرکز شهر دوره و باید با اتوبوس به اونجا رفت. در این منطقه چشم انداز زیبایی از بالای برج Gardoš رو میشه دید که به جهت حمل کالسکه و پله های متعدد تا بالای برج و حداقل نصف روزی که باید برای رفتن تا اونجا صرف می کردیم قید دیدنش رو زدیم!
در مجموع میشه گفت خوشبختانه خیابون های شهر بلگراد طراحی مناسبی برای کالسکه بچه دارند و حتی برخی از زیرگذرهایی که برای عبور خیابون های عریض استفاده می شوند از پله برقی برخوردارند.
شهر نوی ساد
اکثر گردشگرانی که برای دیدن بلگراد به صربستان می یان تلاش می کنند تا حتما حداقل یک روزی برای شهر نوی ساد هم وقت بذارند. شهری زیبا و دیدنی با جاذبه های گردشگری مناسب و از اون مهمتر طراحی عالی برای سفر با کالسکه کودک یا نوزاد. به طوریکه از خود ایستگاه قطار یا اتوبوس میشه با کمتر از نیم ساعت پیاده روی در مسیر هموار به محدوده گردشگری زیبای شهر در میدون Trg Slobode رسید.
کلیسای جامع شهر با رنگ و لعابی زیبا اولین مکانی است که به چشم می یاد و ورود به اون بدون هزینه حتی با کالسکه به راحتی امکانپذیره. و از اینجا به بعد باید به حس و چشممون اعتماد کنیم تا از اون کوچه های زیبا و قشنگ مسیر گشت و گذار رو پیدا کنه.
سپس باید به سمت رودخونه رفت و با عبور از اون میشه به بالای قلعه پترو واردین رسید و از بالا چشم انداز زیبایی از شهر رو مشاهده کرد.
سایر نکات مهم:
نکته مهم1 : صرافی ها عمدتا در اکثر مراکز توریستی به چشم می خوردند و تقریبا همه نرخشون نزدیک هم و در حدود 118 دینار به ازاء هر یورو بود. البته نرخ فرودگاه پایینتره و حتی برخیشون کارمزد هم بر می دارند!
نکته مهم2 : یادتون باشه با کالسکه درست درب ورودی فرودگاه می تونین پیش برین و نیازی نیست اون رو در ابتدا به بخش بار بسپرین و مهمتر اینکه در فرودگاه بلگراد هم در همون بدو خروج از هواپیما کالسکه رو بهتون تحویل می دن.
نکته مهم 3: حتما قبل از سفر بیمه مسافری برای نوزاد و کودکتون رو تهیه کنین و البته با مشورت پزشکتون نیز برخی داروهای مناسب رو همراه داشته باشید.
راستش از اونجا که هنوز خودمون هم نمی دونیم که در آینده سفرنامه این سفر رو خواهیم نوشت یا نه فعلا این اطلاعات اولیه رو برای شما دوستان عزیز به اشتراک گذاشتیم!
در پایان امیدواریم شرح تجربیات اندک ما بتونه سفری دلچسب تر به بلگراد با کودک و نوزاد دلبندتون رو براتون فراهم کنه.
همچنین خوشحال می شیم تجربه ارزشمند شما رو هم در سفر با نوزاد و کودک و کالسکه به سایر شهرهای دیگه خارجی و داخلی در اینجا یا اینستاگراممون با همه دوستان دیگه به اشتراک بذارید.
باور قلبی ما اینه که سفر نه تنها هزینه نیست، بلکه یجورایی سرمایه گذاریه. چرا که خاطرات ارزشمندش تا پایان عمر همراهمونه و یادآوری اونا در طول زمان احساس لذت بخشش رو بارها و بارها در خاطرمون زنده می کنه.